|
Mustafa Kemal Atatürk,1881(Rumi
1296) yılında Selanik'te Koca Kasım Paşa Mahallesi Islahhane
Caddesi'nde bugün müze olan üç katlı bir evde dünyaya geldi.
Babası o sırada kereste ticareti yapan Ali Rıza Efendi, annesi
Zübeyde Hanım'dır. Baba tarafından dedesi, Kızıl Hafız Ahmet
Efendi; anne tarafından dedesi ise, Sofu-zade (Sofi-zade)
Feyzullah Efendi'dir.Mustafa Kemal'in hem baba, hem de anne
tarafından soyu Rumeli'nin fethinden sonra buraların
Türkleştirilmesi için Anadolu'dan göçürülerek iskân edilen
"Yörük" (Yürük) veya
"Türkmenler"den gelmektedir. Mustafa Kemal Atatürk'ün baba soyu,
Konya/Karaman'dan gelerek Manastır Vilayeti'nin Debre-i Balâ
Sancağı'na bağlı Kocacık'a yerleşmişlerdir. Kocacık, bugünkü
Makedonya Cumhuriyeti'nde Arnavutluk sınırına yakın olan Debre
şehrine bağlı bir nahiyedir. Aile sonradan (muhtemelen
1830'larda) Selanik'e göç etmiş; Ali Rıza Efendi de muhtemelen
1839'da Selanik'te dünyaya gelmiştir. Dedesi Ahmet ve dedesinin
kardeşi Hafız Mehmet Emin'in taşıdığı "Kızıl" lâkabı ve
yerleştikleri nahiyenin adı olan "Kocacık"ın da gösterdiği
üzere, Mustafa Kemal'in babas tarafından soyu Anadolu'nun da
Türkleşmesinde önemli roller oynayan "Kızıl-Oğuz" yahut "Kocacık
Yörükleri, Türkmenleri"nden gelmektedir. Mustafa Kemal
Atatürk'ün anne soyu da, Konya/Karaman'dan gelerek Selanik ile
Manastır'ın arasında bulunan Vodina Sancağı'na bağlı "Sarıgöl"
de denilen "Kayalar" Nahiyesine yerleştiler. Aile, sonradan
Selanik yakınlarında bugün de kaplıcaları ile meşhur olan
Lankaza'ya yerleşmiştir. Dedesi Feyzullah Efendi'in taşıdığı
"Sofu-zade" (Sofular) lâkabı, yerleştikleri Sarıgöl bölgesindeki
yer adları ve ailedeki hatıraların gösterdiği üzere, Atatürk'ün
anne soyu Konya/Karaman'dan Rumeli'ye gelen ve bundan dolayı da
"Konyarlar" olarak Rumeli'de anılan Yürük, Türkmenlerdendir.
Zübeyde Hanım, 1857'de Lankaza'da dünyaya gelmiştir. |