Radarın Tarihçesi:

1986 Radyo dalgalarının metal ve dielektrik nesnelerden yansıdığı Hertz tarafından gösterildi. 1903 Hulsmeyer (Alman Mühendis) gemilerden yansıyan radyo dalgalarını algılamayı başardı. 1922 Deniz Kuvvetleri Araştırma Laboratuarında çalışan Taylor ve Young 5 metre dalga boyu CW radar ile ahşap gemilerden yansımaları algıladı. 1930 aynı yerde Hylant CW radar kullanarak uçakları algılamayı başardı. 1934-1936 Sir Watson-Watt (İngiltere) ve Page (Deniz Kuvvetleri Araştırma Laboratuarları) vurumlu radar gösterisi sundu. 1936 Radar Radyo Yükseklik Ölçer olarak uçaklarda ilk kez ticari olarak kullanıldı. 1930 sonları II. Dünya Savaşı öncesinde askeri yığılma nedeni ile ABD ve İngiltere’de çeşitli laboratuarlarda radara ilgi arttı. 1940 İngiliz bilim adamları ABD’yi ziyaret ederek magnetronu tanıttılar. Bu bilim adamları ABD’ye mikro dalga uçak kestirme ve uçaksavar kontrol radarları geliştirmeyi önerdiler. Kasım 1940 MIT’de radyasyon laboratuarı kuruldu. Bu laboratuarda İngilizlerin teklifine uygun olarak fizikçiler istihdam edildi ve 40 sayıları 1945 ortalarında 4000’e ulaştı. II. Dünya Savaşından beri radar kullanımı olay yaratacak ölçüde artmıştır. Bu teknoloji yalnızca askeri amaçlı değil özel ve ticari amaçlı olarak da geniş ölçekte kullanılmaktadır.

 Radar İşlevleri:

Tespit: Radarın bir hedefi izleme amacı ile yerini bulmasıdır.

Algılama: Özel amaçlı bir algılama radarı, korunan bir alan veya hava sahasına yabancı bir cismin girişini algılamak için kullanılır.

Yükseklik Bulma: Verilen bir nokta veya hedefe takibe alınan cismi yöneltme hareketidir. Böyle bir radar hedefin bağlı olarak konum koordinatlarını elde eder.

Haritalama: Yer yüzeyinin bir kısmını simgeleyen görüntüleme için sistematik olarak veri toplama eylemidir. Haritalama radarları bölgesel özellikler ve kültürel hedefler ile ilgilidir.

Seyrüsefer: Ayırt edici bölgesel özelliklerin, seyrüseferde yardımcı olan aygıtların (şamandıra, yansıtıcı, vb.) ve incelenen diğer nesnelerin konumlarını belirleme eylemidir. Bu bilgiler, bir aracı manevra yaptırır veya kontrol ederken yararlanır. Menzil

Bulma: İlgilenilen nesnelerin radardan uzaklığını belirleme işlemidir.

Keşif: Bir bölge veya hava sahasının incelenme veya gözetlenmesidir. Keşif genellikle bilinmeyen ve sürekli inceleme (arama) için girilmesi olanaklı olmayan bölgenin gözetlenmesi anlamında kullanılır.

 Araştırma: İlgi duyulan nesne veya nesnelerin aranmasıdır. Bir araştırma radarı algılama bölgesi içinde yalnızca nesnelerin menzil ve yanca değerlerini belirler.

Hız Ölçümü: İlgilenilen nesnenin açısal hızın genellikle dopler tekniği kullanarak ölçme işlemidir. Örneğin polis radarları bu işi yapmakta kullanılır.

Arama: Bir bölge veya hava sahasının sürekli olarak gözetlenmesidir. Arama genellikle bilinen bir bölgede yapılır.

Engebeden Kaçınma: Uçağın uçuş yüksekliğini ve güzergahını daha önce belirlenen bir güzergaha göre izleme işlevidir. Bu özellikte bir radara sahip olan uçağın, sıradağlar arasından geçerken dağın üzerine gitmek yerine aradan geçmesini sağlar.

 Arazi Takibi: Uçuş yüksekliğini kontrol ederek bölge profili boyunca belirlenen güzergahta uçağın gitmesine yardımcı olur. Bu tip bir radar uçağın önüne çıkan bölge profilini belirlemek için ileriye doğru yükselti taraması yapar.

Takip: Bir hedefi sürekli olarak gözetleme ve hareketini izleme işlevidir. Takip radarı genellikle yansıyan sinyale kilitlenerek açısal koordinatlar ve menzilde takip yapar.

Tarama Takip: Arama veya tespit modunda çalışırken bir hedefin hareketlerini izlemeye devam etme işlevidir. Her tarama sırasında yeni konum koordinatları tespit edilir.

Radar Uygulamaları:

Radar karada, havada, denizde ve uzayda kullanılmaktadır.

 Kara Radarları: Başlıca kara ve hava hedeflerini algılama, konum saptama ve takip için kullanılır.

Gemi Radarları: Şamandıra, kıyı hattı ve diğer gemilerin yerlerini belirleyerek seyrüsefer güvenliğini sağlamada ve uçakların gözetlenmesinde kullanılır.

Hava Radarları: Gemileri, kara araçlarını ve diğer uçakları algılamada kullanılır. Haritalama, fırtına ve tehlikeli bölgeden kaçış ve seyrüsefer amacıyla kullanılır.

Uzay Radarları: Uzay gemisini yönlendirmede yardımcı olarak ve kara ile denizin uzaktan algılanması için kullanılır.

 Hava Trafiği Kontrolü: Hava alanlarında ve civarında hava trafiğinin kontrolü.

Uçak Seyrüseferi: Hava durumu, engebe izleme ve engebeden kaçınma radyoaltımetre ve dopler seyrüsefer için haritalama.

Gemi Güvenliği: Çarpışma uyarısı, şamandıra algılama, liman seyrüseferi.

Uzay: Uzay araçlarının buluşturulması ve çıkışa hazırlanması, aya indirme, uyduların algılanması ve izlenmesi.

Uzaktan Algılama: Ay ve diğer gezegenlerin araştırılması için radar astronomi çalışmalarının deniz koşullarının ölçümü ve haritalanması, su kaynakları, buzullar, ormanlar v.b.

Yasalara Uygunluk: Trafikte otomobillerin hızlarının ve yasak alanlara girişlerinin saptanması.

Askeri: Arama, seyrüsefer, silahların denetimi ve güdümü.

Radarın Askeri Uygulamaları:

Vurumlu Radarlar: Hedef takibi, atış kontrol, erken uyarı, MTI, kara/deniz uydu gözetleme, hava uyarı ve kontrol sistemi.

Sürekli Dalga Radarları: Füze ve uçak yüksekliğini bulma, bölge takibi, dopler, seyrüsefer.

Radarın Sivil Uygulamaları:

Vurumlu Radarlar: Hava trafik kontrol sistemi, uçaklarda hava durumu radarı, uçaklarda radarlı seyrüsefer, su kanalları boyunca radar linkleri, liman radarları, yerden hava durumu alma radarları, uzay bilim radarları, gerçek hareket radarları.

Sürekli Dalga Radarları: Uçaklarda doplerli seyrüsefer, hız ölçümleri, çığ (avalanche) radarı.